Atatürkün Antlaşmaları

ATATÜRK’ÜN ANTLAŞMALARI

NEUİLLY BARIŞ ANTLAŞMASI

27 Kasım 1919’da imzalanan Neuilly (Nöyyi) Barış Antlaşması ile Bulgaristan, müttefikleri gibi toprak kaybına uğramaktaydı.

Bu antlaşma ile Bulgaristan, Güney Dobruca’yı Romanya’ya, Gümülcine ve Dedeağaç’ı Yunanistan’a, Tsaribrob ile Strumitsa bölgesini de Yugoslavya’ya bırakmıştır.

Antlaşma, Bulgaristan’ın Ege Denizi ile bağlantısını kesmişti.

Antlaşmaya göre, Bulgaristan’ın Deniz ve Hava kuvvetleri bulunmayacak, ordu mevcudu da 25 bin kişi olacaktı.

Bulgaristan’da da mecburi askerlik kaldırılmaktaydı.

Bulgaristan çok ağır bir savaş tazminatına mahkum ediliyordu.

 TRİANON BARIŞ ANTLAŞMASI

Savaşın sonunda Macaristan’da çıkan ihtilal ve Sovyet Rusya örneği kurulan bir idare, barış antlaşmasının hemen imzalanmasını mümkün kılmamıştı.

Komünist hükümet, Romanya ve Çekoslavakya’nın askeri müdahaleleri ile düşürüldü.

İşbaşına geçen yeni hükümetle de, 4 Haziran 1920’de Trianon Barış Antlaşması imzalandı.

Avusturya gibi Macaristan da, I. Dünya Savaşı’nın sorumlusu sayılmakta, bunun sonucu olarak da büyük arazi kaybına uğramaktadır.

Barış Antlaşması ile 3,5 Milyon Macar, yabancı devletlerin boyunduruğuna girmekteydi.

Bu antlaşma ile Macaristan, Presburg bölgesini Çekoslavakya’ya, Bosna-Hersek’i Yugoslavya’ya bıraktı.

Almanya ve Avusturya gibi ağır tamirat borcu ve mali yükümlülük altına sokuluyordu.

SAN REMO KONFERANSI

I. Dünya Savaşından sonra, 19 Nisan 1920’de İtalya’nın San Remo kasabasında Osmanlı topraklarının durumunu belirlemek için  bir konferans toplandı.

26 Nisana kadar süren görüşmeler sonunda, Lübnan ve Suriye,  Fransızların;  Irak, Filistin ve Musul,  İngilizlerin korumasına giriyordu.

Doğu Anadolu’da, bağımsız Ermenistan ve Özerk Kürdistan devletlerinin kurulması kararlaştırıldı.

Ayrıca, Trakya ve Batı Anadolu Yunanistan’a bırakılıyordu.

Kaynak : www. ataturk.net

 PARİS BARIŞ KONFERANSI(18 OCAK 1919)

1. Dünya Savaşı sonunda barış antlaşmalarını hazırlamak amacıyla, İtilaf Devletleri arasında yapıldı.

Konferansın kararlarına hakim olan beş devlet vardı: ABD, İngiltere, Fransa, Japonya ve İtalya.

Konferansa esas itibariyle İngiltere ve Fransa hakim oldu. Konferansa katılan ABD Başkanı Wilson’un amacı, Milletler Cemiyeti’nin kurulmasını sağlamaktı.

İngiltere ve Fransa ise barışı düşünmekten çok, barış düzeninde kendi çıkarlarını en iyi şekilde gerçekleştirecek yolu arama çabası içindeydiler.

Fransa’nın amacı Almanya’yı bir daha savaş yapamayacak duruma getirmekti.

İngiltere’ye gelince, esas amacı, Alman tehlikesini ortadan kaldırmak ve Avrupa’nın dengesini bozucu faktörleri yok etmekti.

Toprak ve sömürge taleplerinden vazgeçmek istemeyen Fransa ve İngiltere, savaş öncesi benimsedikleri Wilson’un İlkelerini dikkate almadılar.

VERSAILLES BARIŞ ANTLAŞMASI

28 Haziran 1919’da imzalanan Barış Antlaşması, Alman Meclisi 9 Temmuz 1919’da, Almanya üzerinde abluka kalkmadığı ve başka yapılacak birşey olmadığı için, onayladı.

10 Ocak 1920’de yürürlüğe giren Barış Antlaşması, Bismarck (Bismark)ın kurduğu Almanya’yı yıkıyor ve yeni bir Avrupa düzeni kuruyordu.

Almanya, Alsace-Lorraine (Alsas-Loren)‘i Fransa’ya, Eupen (Öpen), Malmedy (Malmedi) ve Monschau (Monşo) nun bir bölümünü Belçika’ya, Memel’i yeni kurulan Litvanya’ya, Doğu Şilezya ve Batı Prusya’nın bir bölümünü Polonya’ya, Yukarı Şilezyanın bir parçasını Çekoslavakya’ya bırakıyordu.

Dantzig (Danzig) serbest şehir oluyor ve Milletler Cemiyetinin himayesine terkediliyordu.

Saar (Sar) bölgesi Fransa’ya bırakılmakta, bölgenin esas kaderi ise onbeş yıl sonra yapılacak halk oylaması ile belirlenecekti.

Almanya, Ren kıyılarındaki ve Helgoland’da mevcut tahkimatları yıkacaktı.

Almanya’nın, Çin’deki hakları ve Büyük Okyanus’taki adaları Japonya’ya devredildi.

Almanya, Avusturya ile birleşmemeyi taahhüt etmekte; ayrıca Avusturya, Çekoslavakya ve Polonya’nın bağımsızlığını tanımaktaydı.

Tarafsızlığı savaş içinde çiğnenen Belçika’nın hukuki bakımdan da tarafsızlığı kaldırılmakta, Almanya da bunu kabul etmekte idi.

Almanya, mecburi askerliği kaldırıyor, en çok 100 bin kişilik bir ordu bulundurmak yetkisine sahip oluyordu.

Ayrıca, Almanya denizaltı ve uçak da yapamayacaktı.

Bütün gemilerini de İtilaf Devletleri’ne teslim edecekti.

Almanya, ödeme kabiliyetinin çok üstünde bir tamirat borcu ile de yükümlü tutuluyordu.

Almanya, ekonomik ve siyasi bakımdan ağır yükümlülükler altında idi.

Birçok Alman da yeni kurulan devletlerin sınırları içinde kalmıştı.

Bu durumun doğal bir sonucu olarak azınlık meselesi, Barış Antlaşmasının uygulanması ile ortaya çıkmıştır.

MONDROS MÜTAREKESİ
Atatürkün Antlaşmaları

mondros-mutarekesi

30 Ekim 1918 tarihinde, Limni adasının Mondros Limanı’nda Bahriye Nazırı Hüseyin Rauf Orbay’ın Başkanlığı’nı yaptığı Osmanlı Heyeti ile İngiliz Amiral Calthorp’un Başkanı olduğu  İtilaf Devletleri  Heyeti arasında imzalanan Mondros Mütarekesi ile silahlı çatışma sona ermiştir. 1. Dünya Savaşını  bitiren bu Antlaşma aslında çok ağır şartlar taşıyordu.

Mondros Mütarekesi aslında Osmanlı Devleti’nin yıkılışını öngörmekte; İtilaf Devletlerine Osmanlı İmparatorluğunun herhangi bir bölgesine, güvenliklerini tehdit edecek bir durum nedeni ile işgal hakkını tanımakta idi.

Mustafa Kemal’in o zaman ifade ettikleri üzere; Osmanlı Hükümeti bu mütareke ile kendini kayıtsız şartsız düşmana teslim etmeğe muvafakat etmiştir.

Yalnız muvafakat etmiş değil, düşmanların memleketi istilası için onlara muaveneti(yardımı) de vaad eylemiştir.

Bu Mütareke olduğu gibi tatbik edildiği takdirde memleketin baştan sona kadar işgal ve istilaya maruz olacağı şüphesizdir.

Mondros Ateşkes Antlaşması ile İtilaf Devletleri, barış antlaşmasının imzalanmasını beklemeden, Türk Topraklarının taksimine giriştiler.

Ateşkes Antlaşmasının 7. maddesi gereğince, bütün bir memleketin işgali için İtilaf Devletlerine imkan veriyordu.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın başlıca hükümleri şunlardır:

1- Çanakkale ve İstanbul Boğazlarının açılması, Karadeniz’e serbestçe geçişin temini ve Çanakkale ve Karadeniz istihkamlarının İtilaf Devletleri tarafından işgali sağlanacaktır.

2- Osmanlı sularındaki bütün torpil tarlaları ile torpido ve kovan mevzilerinin yerleri gösterilecek ve bunları taramak ve kaldırmak için yardım edilecektir.

3- Karadeniz’deki torpiller hakkında bilgi verilecektir.

4- İtilaf Devletlerinin bütün esirleri ile Ermeni esirleri kayıtsız şartsız İstanbul’da teslim olunacaktır.

5- Hudutların korunması ve iç asayişin temini dışında, Osmanlı ordusu derhal terhis edilecektir.

6- Osmanlı harp gemileri teslim olup, gösterilecek Osmanlı limanlarında gözaltında bulundurulacaktır.

7- İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde herhangi bir stratejik yeri işgal etme hakkına sahip olacaktır.

8- Osmanlı demiryollarından İtilaf Devletleri istifade edecekler ve Osmanlı ticaret gemileri onların hizmetinde bulundurulacaktır.

9- İtilaf Devletleri, Osmanlı tersane ve limanlarındaki vasıtalardan istifade sağlayacaktır.

10-Toros Tünelleri, İtilaf Devletleri tarafından işgal olunacaktır.

11- İran içlerinde ve Kafkasya’da bulunan Osmanlı kuvvetleri, işgal ettikleri yerlerden geri çekilecekler.

12- Hükümet haberleşmesi dışında, telsiz, telgraf ve kabloların denetimi, İtilaf Devletlerine geçecektir.

13- Askeri, ticari ve denizle ilgili madde ve malzemelerin tahribi önlenecektir.

14- İtilaf Devletleri kömür, mazot ve yağ maddelerini Türkiye’den temin edeceklerdir.(Bu maddelerden hiç biri ihraç olunmayacaktır.)

15- Bütün demiryolları, İtilaf Devletlerin zabıtası tarafından kontrol altına alınacaktır.

16- Hicaz, Asir, Yemen, Suriye ve Irak’taki kuvvetler en yakın İtilaf Devletlerinin kumandanlarına teslim olunacaktır.

17- Trablus ve Bingazi’deki Osmanlı subayları en yakın İtalyan garnizonuna teslim olacaktır.

18- Trablus ve Bingazi’de Osmanlı işgali altında bulunan limanlar İtalyanlara teslim olunacaktır.

19- Asker ve sivil Alman ve Avusturya uyruğu, bir ay zarfında Osmanlı topraklarını terk edeceklerdir.

20- Gerek askeri teçhizatın teslimine, gerek Osmanlı Ordusunun terhisine ve gerekse nakil vasıtalarının İtilaf Devletlerine teslimine dair verilecek herhangi bir emir, derhal yerine getirilecektir.

21- İtilaf Devletleri adına bir üye, iaşe nezaretinde çalışacak bu devletlerin ihtiyaçlarını temin edecek ve isteyeceği her bilgi kendisine verilecektir.

22- Osmanlı harp esirleri, İtilaf Devletlerinin nezdinde kalacaktır.

23- Osmanlı Hükümeti, merkezi devletlerle bütün ilişkilerini kesecektir.

24- Altı vilayet adı verilen yerlerde bir kargaşalık olursa, vilayetlerin herhangi bir kısmının işgali hakkını İtilaf Devletleri haiz bulunacaktır.

25- Müttefiklerle Osmanlı Devleti arasındaki savaş, 1918 yılı Ekim ayının 31 günü mahalli saat ile öğle zamanı sona erecektir

 İSTANBUL ANTLAŞMASI (13 Mart 1914)
Atatürkün Antlaşmaları

istanbul-antlasmasi

Balkan Savaşları sonrası, 13 Mart 1914’te İstanbul’da, Sırbistan ile Osmanlı Devleti arasında yapılan antlaşma ile, Sırbistan sınırları içerisinde kalan Türklerin ve Türklere ait taşınmaz mallarının durumu düzenlenmiştir.

ATİNA ANTLAŞMASI

atina-antlasmasi

atina-antlasmasi

Balkan Savaşları’ndan sonra, Yunanistan ile Osmanlı Devleti arasında, 14 Kasım 1913’de yapılan Atina Antlaşmasında, iki devlet arasındaki en büyük problem olan Ege Adalarının büyük bir bölümü Yunanistan’a bırakıldı.

Girit adası kesin olarak Yunanistan’a bırakıldı. Yunanistan’da kalan Türk azınlığın hakları da güvence altına alındı.

İSTANBUL ANTLAŞMASI (29 Eylül 1913) OSMANLI – BULGARİSTAN

Balkan Savaşları sonrası, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan arasında yapılan antlaşma ile iki devlet arasında Meriç Nehri sınır olarak kabul edildi.

Bulgaristan, Edirne ve Dimetoka’yı Osmanlı Devletine bırakmayı kabul etti. Ayrıca bu antlaşma ile Bulgaristan’da kalan Türklerin her türlü din, mezhep ve ibadet hürriyetleri teminat altına alındı.

Bulgaristan, Osmanlı Devleti’nin batıda ortak kara sınırına sahip olduğu tek ülke oldu. Türklere azınlık statüsü veren bu antlaşma ile Türkler Bulgarlarla eşit kabul edildi.

Bunun yanında, isteyenlerin dört yıl içinde göç edebilmelerine imkan tanındı.

 

LONDRA ANTLAŞMASI (30 Mayıs 1913)
londra-antlasmasi

londra-antlasmasi

Osmanlı Devleti’nin isteği üzerine, 17 Aralık 1912’de toplanan Londra Konferansı’nda, Balkan Devletleri ve onların avukatlığını yapan Avrupa Devletlerinin (Avusturya, Almanya, İngiltere ve Rusya) istekleri kabul edilebilecek nitelik taşımadığı için Türk Hükümeti görüşmelerden çekildi.

Bu arada, İstanbul’da da hükümet değişikliği olmuş ve yeni hükümet savaşa devam kararı almıştı.

Devam eden savaşta, Yanya, İşkodra ve Edirne’nin de düşmesi üzerine Osmanlı Devleti şartları ağır da olsa, antlaşmaya razı oldu.

Osmanlı Devleti’nin isteği üzerine tekrar toplanan Londra Konferansı antlaşma ile neticelendi (30 Mayıs 1913).

Londra Antlaşması maddeleri şöyleydi;

1- Osmanlı Devleti Midye-Enez hattının doğusuna çekilecek.

2- Arnavutluk ve Ege Adalarının durumunu Avrupa’nın büyük devletleri belirleyecek.

3- Selanik, Güney Makedonya ve Girit, Yunanistan’a verilecek.

4- Kavala ile Dedeağaç arasındaki topraklar Bulgaristan’a verilecek.

5- Orta ve Kuzey Makedonya Sırbistan’a verilecek.

ANTLAŞMALAR

BÜKREŞ ANTLAŞMASI (10 Ağustos 1913)

Balkan Savaşlarının 2.sinde beş devletle birlikte savaşmak zorunda kalan Bulgaristan, bütün cephelerde yenilerek Antlaşma istemek zorunda kaldı.

Bulgaristan ile diğer Balkan devletleri arasında, yapılan görüşmeler sonucunda Bükreş Antlaşması imzalandı.

Maddeleri :

1- Bulgaristan, Dobruca ve Silistre’yi Romanya’ya verecek.

2- Manastır, Üsküp, İştip ve Priştine Bulgarlardan alınarak Sırbistan’a verilecek.

3- Bulgaristan, I. Balkan Savaşı sonunda aldığı Selanik, Serez, Drama ve Dedeağaç’ı Yunanistan’a bırakacak.

Ateşkes Antlaşmaları (mütarekeler) sadece silahlı çatışmaya son vermekte, asıl barış  düzeni barış antlaşmaları ile düzenlenmektedir.

Paris Barış Konferansı, 1. Dünya Savaşı sonrası uygulanacak yeni düzeni belirlemeye yönelik çalışmalar yapmıştır.

ABD’nin amacı, özellikle milletlerarası ilişkilerde devamlı barış sağlayacak ve koruyacak bir milletlerarası teşkilatın kurulmasıydı.

Fransa ve İngiltere, devamlı bir barıştan daha çok, kendi çıkarlarını en iyi sağlayacak bir düzeni arama çabası içinde, idiler.

Fransa’nın bütün amacı, Almanya’yı bir daha savaş yapamayacak hale getirerek, kıskıvrak bağlamaktı.

Milletlerarası barış düzenini devamlı bir şekilde sağlamak için “Milletler Cemiyeti”nin kuruluş kararından sonra, ABD diğer sorunlarla pek ilgilenmedi.

Hazırlanan barış antlaşmaları tasarıları, yeniden devletlere bir ültimatom şeklinde sunuldu ve imzalattırıldı.

1. Dünya Savaşı’na son veren barış antlaşmalarının baş tarafına, önsöz gibi, “Milletler Cemiyeti Paktı” metin olarak kondu.

Böylece Milletler Cemiyetinin de hukuki ve siyasi yönden kuruluşu sağlanmış oldu.

İtilaf Devletleri, uzun görüşmelerden sonra  Almanlarla 26 Haziran 1919’da Versailles (Versay), Avusturyalılarla 10 Eylül 1919’da Saint German (Sen Jermen), Bulgarlarla 27 Kasım 1919’da Neuilly (Nöyyi), Macarlarla 4 Haziran 1920’de Trianon (Triyanon) barış antlaşmalarını imzaladı.

Selçuk Softa